– तरुण भारत

नवी दिल्ली : यूजीसी-नेट परीक्षेतील प्रश्नपत्रिकांमध्ये अनेक त्रुटी आढळल्यानंतर राष्ट्रीय परीक्षा एजन्सीने (NTA) तीन विषयांची पुनर्परीक्षा घेण्याचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयावरून लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी केंद्र सरकार आणि एनटीएवर जोरदार टीका केली आहे. परीक्षा यंत्रणेतील चुकांचा फटका विद्यार्थ्यांना बसत असून, त्यांची वर्षे वाया जात असल्याचा आरोप राहुल गांधी यांनी केला.

एनटीएने रविवारी जाहीर केले की, इंग्रजी, समाजशास्त्र आणि वाणिज्य या तीन विषयांची यूजीसी-नेट परीक्षा पुन्हा घेतली जाणार आहे. या विषयांच्या प्रश्नपत्रिकांमध्ये अनेक चुका आणि जुन्या प्रश्नांची पुनरावृत्ती झाल्याच्या तक्रारी प्राप्त झाल्यानंतर हा निर्णय घेण्यात आला.

‘एनटीएची चूक, शिक्षा मात्र विद्यार्थ्यांना’

राहुल गांधी यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म एक्सवर पोस्ट करत केंद्र सरकारवर निशाणा साधला. त्यांनी म्हटले की, समाजशास्त्र, इंग्रजी आणि वाणिज्य या विषयांच्या परीक्षा 22 ते 30 जूनदरम्यान घेण्यात आल्या होत्या. मात्र, जवळपास दोन महिन्यांनंतर या तिन्ही परीक्षा रद्द करून पुन्हा घेण्याचा निर्णय घेण्यात आला.

“हजारो विद्यार्थ्यांनी अनेक वर्षे तयारी केली, परीक्षा फॉर्म भरले, शुल्क भरले आणि दूरच्या परीक्षा केंद्रांवर प्रवास केला. आता सप्टेंबरमध्ये त्यांना पुन्हा हे सर्व करावे लागणार आहे. एनटीए चूक करते, पण त्याची शिक्षा विद्यार्थ्यांना भोगावी लागते,” अशी टीका राहुल गांधी यांनी केली.

‘परीक्षेपूर्वी पेपर लीक झाला होता का?’

राहुल गांधी यांनी एनटीएच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित करत परीक्षेपूर्वी प्रश्नपत्रिका लीक झाली होती का, असा सवाल केला. कोटा, डेहराडून आणि प्रयागराज येथे आयोजित ‘छात्रों की गूंज’ कार्यक्रमांचा उल्लेख करत त्यांनी सध्याची शिक्षणव्यवस्था विद्यार्थ्यांकडून पैसे, वेळ आणि मानसिक ऊर्जा घेणारी यंत्रणा बनल्याचा आरोप केला.

त्यांनी एनटीएकडून या प्रकरणात जबाबदारी निश्चित करण्याची मागणी केली. तसेच केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांचा राजीनामा ही सुरुवात होती, शेवट नव्हे, असे म्हणत एनटीएच्या नेतृत्वावरही कारवाईची मागणी केली.

सप्टेंबरमध्ये तीन विषयांची पुनर्परीक्षा

एनटीएच्या निर्णयानुसार समाजशास्त्राची पुनर्परीक्षा 10 सप्टेंबर रोजी, तर इंग्रजी आणि वाणिज्य विषयांची परीक्षा 9 सप्टेंबर रोजी घेतली जाणार आहे.

एनटीएने स्पष्ट केले आहे की, पुनर्परीक्षेसाठी विद्यार्थ्यांकडून कोणतेही अतिरिक्त शुल्क आकारले जाणार नाही. तसेच परीक्षा केंद्रांची संख्या कमी केली जाणार नाही.

इतर 84 विषयांचे निकाल नियोजित वेळेत

यंदाची यूजीसी-नेट परीक्षा जूनमध्ये 87 विषयांसाठी घेण्यात आली होती. इंग्रजी, वाणिज्य आणि समाजशास्त्र वगळता उर्वरित 84 विषयांचे निकाल नियोजित वेळापत्रकानुसार जाहीर केले जाणार आहेत.

प्रश्नपत्रिकांमधील त्रुटींबाबत विद्यार्थ्यांकडून तक्रारी प्राप्त झाल्यानंतर एनटीएने चौकशी समिती स्थापन केली होती. समितीच्या शिफारशीनुसार निष्पक्ष आणि त्रुटीविरहित परीक्षा घेण्यासाठी तीन विषयांची पुनर्परीक्षा घेण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

यूजीसी-नेट परीक्षेचे महत्त्व

यूजीसी-नेट परीक्षा विद्यापीठे आणि महाविद्यालयांमध्ये सहाय्यक प्राध्यापकपदासाठी पात्रता, पीएचडी प्रवेश आणि ज्युनियर रिसर्च फेलोशिप (JRF) यासाठी घेतली जाते. त्यामुळे या परीक्षेतील कोणतीही चूक विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक आणि करिअरच्या संधींवर थेट परिणाम करू शकते.

एनटीए यापूर्वीही नीट पेपर लीक प्रकरणामुळे मोठ्या वादात सापडली होती. त्यानंतर परीक्षा यंत्रणेतील सुधारणांसाठी अनेक पावले उचलण्यात आली होती. मात्र, यूजीसी-नेट प्रश्नपत्रिकेतील त्रुटींमुळे एनटीएच्या कार्यपद्धतीवर पुन्हा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.