70 हजार कोटींची करचोरी, बिर्याणीच्या एका बिलानं पितळ उघडं, देशभरात नेमकं कसं चालवलं रॅकेट?
करचुकवेगिरी घोटाळा: डिजिटल युगात फसवणूक करणे आता सोपे राहिलेले नाही. कोणी कितीही हुशार असला तरी, सिस्टममध्ये असलेल्या डिजिटल मार्ग अखेर याचा शोध घेण्यास मदत करतो. अशाच प्रकारची करचोरीची एक घटना समोर आली आहे. तब्बल 70 हजार कोटी रुपयांची करचोरीचे प्रकरण समोर आले आहे. बिर्याणीच्या एका बिलानं हे पितळ उघडं पडलं आहे. देशभरातील लाखो रेस्टॉरंटमध्ये हा करचोरीचा प्रकार केला जात होता. दरम्यान, आयकर विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी हैदराबादमधील एका रेस्टॉरंटला नियमित तपासणीसाठी भेट दिली तेव्हा ही बाब उघडकीस आली आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, 2019 पासून 1 लाख 77 हजार रेस्टॉरंट्समधील बिलिंग डेटाच्या तपासणीत असे दिसून आले की सरासरी 27 टक्के विक्री दडपली जात होती. एकूणच, अंदाजे 70 हजार कोटींची छुपी उलाढाल लपवण्यात आली होती, ज्यामुळं अब्जावधी डॉलर्सचे कर नुकसान होण्याची शक्यता आहे.
कोणत्या राज्यात किती करचोरी?
कर्नाटकने सुमारे 2000 कोटी रुपयांचे व्यवहार हटवले, तसेच तेलंगणाने सुमारे 1 हजार 500 कोटी रुपयांचे व्यवहार हटवले तामिळनाडू, महाराष्ट्र आणि गुजरातमध्येही मोठ्या प्रमाणात अनियमितता आंध्र प्रदेश आणि तेलंगणामधील 3734 पॅनच्या तपासणीत 5000 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त किमतीची दडपलेली विक्री उघड झाली. फक्त 40 रेस्टॉरंट्सच्या नमुन्यात, सुमारे 400 कोटी रुपयांची अघोषित उलाढाल आढळून आली. काही ठिकाणी, सुमारे 25 टक्के विक्री दडपण्यात आली.
यानंतर, केंद्रीय प्रत्यक्ष कर मंडळाने (CBDT) तपासाची व्याप्ती इतर राज्यांमध्ये वाढवली. विभाग आता पुनर्निर्मित बिलांची कर विवरणपत्रे आणि बँक रेकॉर्डशी जुळणी करत आहे आणि लवकरच नोटिसा आणि दंड जारी केले जाऊ शकतात.
संपूर्ण प्रकरण काय आहे?
अहवालांनुसार, आयकर विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी हैदराबादमधील एका रेस्टॉरंटला नियमित तपासणीसाठी भेट दिली तेव्हा ही बाब उघडकीस आली. हा छापा नव्हता. काउंटरवर बिलिंग चालू होते आणि ग्राहक सामान्यपणे जेवत होते. तथापि, अधिकाऱ्यांच्या लक्षात आले की रेस्टॉरंटमध्ये उपस्थित असलेल्या ग्राहकांची संख्या आणि बिलिंग सिस्टममध्ये नोंदवलेल्या बिलांची संख्या जुळत नाही. काही रोख बिल सिस्टममध्ये थोडक्यात दिसतील आणि नंतर गायब होतील. छापलेले सारांश बरोबर असल्याचे दिसून आले, परंतु सॉफ्टवेअर लॉगने वेगळीच गोष्ट सांगितली. हे स्पष्ट झाले की ही साधी चूक नव्हती, तर एक सुनियोजित हाताळणी होती. बिलिंग सॉफ्टवेअरद्वारे एक मोठा घोटाळा उघडकीस आला. सुरुवातीला, ही स्थानिक चूक मानली जात होती, परंतु तपासात असे दिसून आले की अनेक रेस्टॉरंट्स समान बिलिंग सॉफ्टवेअर वापरत होते.
जेव्हा ही चौकशी सॉफ्टवेअर प्रोव्हायडरच्या अहमदाबादस्थित बॅकएंडपर्यंत पोहोचली तेव्हा देशभरातील 1 लाखाहून अधिक रेस्टॉरंट्समधील अंदाजे 60 टेराबाइट डेटा उघड झाला. हैदराबादमधील डिजिटल लॅबमधील तज्ञांनी हटवलेल्या बिलांचे पुन्हा एकत्रीकरण करण्यास सुरुवात केली. प्रत्येक व्यवहारामुळे सिस्टममध्ये एक डिजिटल ट्रेल राहिला, जो पूर्णपणे मिटवता आला नाही.
एआयने कशी मदत केली?
आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस (एआय) टूल्स वापरून डिलीट केलेली बिले परत मिळवण्यात आली. तपासात असे दिसून आले की रेस्टॉरंट्सनी सहा वर्षांत अंदाजे 2.43 लाख कोटींची बिले तयार केली आहेत. यापैकी 13 हजार कोटींपेक्षा जास्त किमतीची बिले रेकॉर्ड केल्यानंतर डिलीट करण्यात आली. काही रेस्टॉरंट्स दररोज काही रोख बिले डिलीट करत असत, तर काहींनी एकाच वेळी संपूर्ण 30 दिवसांसाठी बिले डिलीट करत असत. हेतू स्पष्ट होता: विक्री कमी दाखवणे आणि कमी कर भरणे. तपासात अनेक राज्यांमध्ये व्यापक अनियमितता उघड झाली.
आणखी वाचा
Comments are closed.