भारतात सॅटेलाइट फोन खरेदी करण्याचा विचार करत आहात? नियम काय आहेत? ९० टक्के लोकांना माहीत नाही

• भारतात सॅटेलाइट फोन वापरण्यासाठी सरकारी परवानगी किंवा परवाना घेणे बंधनकारक आहे.
• परवानगीशिवाय सॅटेलाइट फोन वापरल्यास फोन जप्त करण्यासह दंड किंवा अटक होऊ शकते.
• BSNL च्या Inmarsat-आधारित सेवांना थुराया आणि इरिडियम सारख्या नेटवर्कवर मर्यादित ओळख आणि निर्बंध आहेत.

सॅटेलाइट फोन: भारत संचार निगम लिमिटेड (बीएसएनएल) या भारतातील सरकारी टेलिकॉम कंपनीने काही दिवसांपूर्वी एक नवीन सॅटेलाइट फोन लॉन्च केला. कंपनीने हा फोन जवळपास 1.34 लाख रुपये किमतीत लॉन्च केला होता. कंपनीने लॉन्च केलेल्या या सॅटेलाइट फोननंतर अनेक चर्चा सुरू झाल्या आहेत. भारतात पुन्हा एकदा सॅटेलाइट फोनचा वापर आणि त्यांच्याशी संबंधित नियम चर्चेत आले आहेत. खरे तर भारतात सॅटेलाइट फोनवर पूर्णपणे बंदी घालण्यात आलेली नाही. पण हा फोन विकत घेण्यासाठी आणि वापरण्यासाठी सरकारने कठोर नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे. मात्र हे नियम नेमके काय आहेत हे अनेकांना माहीत नाही.

टेक टिप्स: पाऊस असो वा वादळी वारा.. हवामान खराब होण्यापूर्वी सावध व्हा! आता फोनमध्ये ही सेटिंग चालू करा

ग्लोबल सॅटेलाइट फोन सेवा

BSNL ने जानेवारी २०१८ मध्ये सामान्य लोकांसाठी ग्लोबल सॅटेलाइट फोन सेवा (GSPS) लाँच केली. ही सेवा Inmarsat सॅटेलाइट नेटवर्कवर आधारित आहे. सामान्य मोबाइल फोन कॉलिंग आणि इंटरनेटसाठी मोबाइल टॉवरवर अवलंबून असतात. पण सॅटेलाइट फोन थेट सॅटेलाइटद्वारे जोडले जातात. हे उपग्रह फोन दुर्गम पर्वतीय प्रदेश, जंगले, वाळवंट, महासागर आणि आपत्ती-प्रवण भागात जेथे मोबाइल नेटवर्क खराब किंवा अनुपलब्ध आहेत तेथे वापरण्यास अनुमती देते. मात्र हा फोन वापरण्यासाठी परवानगी आवश्यक आहे. तुम्ही परवानगीशिवाय हा फोन वापरू शकत नाही. (छायाचित्र सौजन्य – AI निर्मित)

परवानगीशिवाय फोन वापरणे महागात पडू शकते

खरं तर भारतातील सॅटेलाइट फोनचा वापर दूरसंचार कायदा, 2023 आणि भारतीय वायरलेस टेलिग्राफी कायदा, 1933 द्वारे नियंत्रित केला जातो. कोणत्याही व्यक्तीला सॅटेलाइट फोन खरेदी करण्यासाठी किंवा वापरण्यासाठी दूरसंचार विभागाकडून परवाना किंवा ना हरकत प्रमाणपत्र घेणे आवश्यक आहे. जर एखाद्या व्यक्तीने परवानगीशिवाय फोन भारतात आणला किंवा वापरला तर तो फोन जप्त केला जाऊ शकतो. तसेच संबंधित व्यक्तीला दंड किंवा अटक यांसारख्या कायदेशीर कारवाईलाही सामोरे जावे लागू शकते. हे नियम केवळ भारतातील नागरिकांसाठीच नाही तर परदेशी प्रवाशांसाठीही लागू आहेत.

मोबाईल वापरकर्त्यांसाठी खुशखबर! डेटा-फ्री रिचार्ज प्लॅन आता स्वस्त… काय आहे ट्रायची नवीन योजना? शोधा

भारतात कोणत्या सॅटेलाइट फोनला परवानगी आहे?

सध्या BSNL द्वारे भारतात सुरू केलेल्या इनमारसॅट नेटवर्क आधारित उपग्रह सेवा सेवांना काही नियमांसह मान्यता देण्यात आली आहे. थुराया, इरिडियम आणि इतर काही परदेशी उपग्रह नेटवर्कला भारतात परवानगी नाही. अशा नेटवर्कवर चालणारे सॅटेलाइट फोन सरकारी परवानगीशिवाय वापरता येत नाहीत.