दुष्काळ दौरे हे काजू-बदाम खाण्यासाठी आहेत का? दुष्काळाच्या प्रश्नावर तत्काळ विधिमंडळाचे विशेष अधिवेशन बोलवा, उद्धव ठाकरे यांची मागणी

आम्ही वाऱ्यावर सोडणार नाही, आम्ही कर्जमुक्ती करू, आम्ही दोन दिवसांत दुष्काळ जाहीर करू. दुष्काळसदृश्य परिस्थिती जाहीर करू. या नुसत्या हवेतल्या गोष्टी आहेत. पण दुष्काळाच्या प्रश्नावर विधिमंडळाचं विशेष अधिवेशन हे तत्काळ घेतलं जायला पाहिजे, अशी मागणी शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी केली आहे. शेतकरी हे विचारताहेत की आम्हाला मदत कधी देणार? तुमचं डबल इंजिन सरकार आहे. इकडेही सरकार आहे तिकडेही सरकार आहे. तुमचं डबल इंजिन नुसतं वाफ सोडतंय! तर तत्काळ विधिमंडळाचं विशेष अधिवेशन हे घेतलं गेलंच पाहिजे, असे उद्धव ठाकरे म्हणाले.

निवडणूक आयुक्तांच्या मनमानीबद्दल कालची पत्रकार परिषद होती. त्याच्याबद्दल जे बोलायचं ते काल बोललोय. त्याच्यानंतर संपूर्ण देशामध्ये आता हा विषय गरम झाला आहे आणि नुसताच गरम नाही तर तो पेटल्याशिवाय राहणार नाही. कालच्या पत्रकार परिषदेदरम्यान काही दुष्काळाचे प्रश्न आले होते. आणि तेव्हाच मी सांगितलं होतं की दुष्काळाबद्दल आपण उद्या बोलू. त्यानुसार दुष्काळाबाबत बोलणार आहे. याचं कारण असं की गेली काही वर्षे एकतर अतिवृष्टी, पूर या अशा सगळ्या नैसर्गिक संकटाला महाराष्ट्र देत आलेला आहे. गेल्यावर्षी मी मराठवाड्यात गेलो होतो. कारण मराठवाड्यात गेल्या वर्षी सरत्या पावसाने धुमाकूळ घातला होता. पिकंच्या पिकं सगळी सडून गेली होती. अनेक शेतकऱ्यांच्या जमिनी खरवडून गेल्या होत्या. भांडीकुंडी, मुलांची शालेय शिक्षणाची सगळी साहित्य वह्या-पुस्तक सगळंच वाहून गेलं होतं. ते विचित्र संकट होतं. त्याही वेळेला मी दौरा केला होता. आणि कर्जमुक्तीची मागणी केली होती. आता तेव्हा सगळं वातावरण हे गरम होत होतं. आपल्या मुख्यमंत्र्यांनी जाहीर केलं होतं की इतिहासातील सगळ्यात मोठं पॅकेज ३१ हजार कोटींचं पॅकेज हे गेल्या वर्षी सरकारने जाहीर केलं होतं. त्याच्यामध्ये ज्यांची जमीन खरवडून गेली होती त्यांना हेक्टरी साडेतीन लाख रुपये त्यांनी जाहीर केले होते. बऱ्याच गोष्टी त्याच्या होत्या. पहिला प्रश्न असा आहे की, खरोखर त्यातली किती मदत ही प्रत्यक्ष शेतकऱ्याच्या हातात पोहोचलेली आहे? याची माहिती महाराष्ट्राला पाहिजे. त्याच्यानंतर या वर्षी साधारणतः मोसमाच्या सुरुवातीलाच आपल्या राज्यात दुष्काळ पडू शकतो असा एक अंदाज हवामान खात्याकडून आणि जागतिक अभ्यास केंद्रांनी वर्तवली होती. मग प्रश्न असा येतो की, ही शक्यता लक्षात घेऊन आपण दुष्काळ निवारण्यासाठी तेव्हापासून काय पावलं उचलली होती का? साधारण आपण वाट बघतो की, एवढ्या काळामध्ये जर का पाऊस पडला नाही तर शेतकऱ्याला दुबार, तिसऱ्यांदा पेरणी करावी लागते. यावेळची हालत ही अत्यंत भयंकर आहे. मी प्रार्थना करतो देवाकडे की, निदान सरता पाऊस पिण्याचा पाण्याचा प्रश्न सोडवण्या इतपत तरी पडू दे. धरणं भरू दे, शेतकऱ्यांच्या विहिरी भरू दे. जेणे करून जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्न हा सुटेल. पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न सुटेल. आणि त्याच बरोबरीने रब्बीचा जो हंगाम सुरू होईल येत्या काही दिवसानंतर त्याला पुरेसं पाणी मिळू दे अशी मी देवाच्या चरणी प्रर्थना करतोय, असं उद्धव ठाकरे म्हणाले.

आता जोरदार पावसाची शक्यता वर्तवली जातेय. पण पाऊस तर काही पडत नाहीये. आणि आता पाऊस जरी पडला तरी या दुष्काळाने ही पिकं करपून गेली आहेत त्यांना कोंब काही येणार नाहीत. म्हणजेच काय की खरिपाचा हंगाम जो होता तो शेतकऱ्याच्या हातातून पूर्णपणे गेलेला आहे. त्याच्या डोक्यावर कर्ज चढलेलं आहे. मी स्वतः अनेकदा शेतकऱ्यांच्या बांधावरती गेलेलो आहे. अगदी गेल्या आठड्यात सुद्धा मराठवाडा मुक्तिदिनाच्या दिवशी मी छत्रपती संभाजीनगरमध्ये गेलो होतो. शिवसेनेच्या तर्फे मराठवाड्यामध्ये जिल्हा पातळीवरती तुमसे ना हो पायेगा… या माध्यमातून एक आंदोलन केलं गेलं होतं. त्याच्यात अनेक मागण्या केल्या गेल्या की, शेतकऱ्याला किती मदत केली गेली पाहिजे, काय गेलं पाहिजे? आम्ही नुसती आगपाखड नाही करत आहोत, आम्ही सूचना सुद्धा करून इच्छितो, मदत सुद्धा करू इच्छितो शेतकऱ्याला. काल मुख्यमंत्री, उपमुख्यमंत्री सगळेच बांधावर गेले होते. त्याचे फोटो आलेत. शेतकरी रडतोय त्याला जवळ घेताय. आम्ही वाऱ्यावर सोडणार नाही, आम्ही असं करणार नाही, आम्ही तत्काळ असं करू. पण पोरांची लग्न जमेना, आम्हाला पाणी द्या हे शेतकरी म्हणतोय. जो शेतकरी आपला अन्नदाता आहे तो शेतकरी गेल्या वर्षी जेव्हा अतिवृष्टी झाली होती तेव्हा माझ्याकडे धायमोकलून रडत होता. मी काही करू शकत नव्हतो. कारण माझ्या हातामध्ये काहीच अधिकार नाही. पण तो विचारत होता की आम्ही खायचं काय? हे दौरे जे चाललेले आहेत ते दौरे करा, शेतकऱ्याला जरूर धीर द्या. पण जे मी १७ सप्टेंबरला गेल्यानंतर सांगितलं होतं की, कारण तेव्हा, मुख्यमंत्री महोदय असं म्हणाले की, ५ ऑक्टोबरनंतर पंचनामे सुरू होतील. कशाची वाट बघताय? ५ ऑक्टोबर काय? शेतकरी इकडे त्याचे प्राण कंठाशी आलेले आहेत. जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्न निर्माण झालेला आहे. मुलांची लग्न जुळत नाहीये. सगळचं वाताहत झालेली आहे. डोक्यावरती कर्ज चढलेलं आहे. आणि गेल्या १७ तारखेपासून ५ ऑक्टोबरपर्यंत… आज २४ तारखी आहे. अजूनही कशाचा काय प्रश्न नाही. आज बातमी आलेली आहे की आम्ही दोन-तीन दिवसांत याबाबत काय ती घोषणा करू. परत दोन-तीन दिवस कशाला? मग तुम्ही कॅबिनेट बैठक घेताय कशाला? कॅबिनेट बैठकीत होतंय काय? हे दुष्काळी दौरे नुसते काजू-बदाम खाण्यासाठी आहेत का? दुष्काळी दौरे जे तुम्ही करत आहात त्याच्यामध्ये सोबत जे काही अधिकारी, तुमचे लोकप्रतिनिधी, तुमचे सहकारी मंत्री आहेत त्यांना खरोखर शेतकऱ्याच्या दुःखाशी देणं-घेणं आहे की नाही? हे आम्हाला काही कळत नाही, असा सवाल उद्धव ठाकरे यांनी उपस्थित केला.

सुपर एल निनोमुळे जगभरात साडेचार लाख आणि आपल्या देशात जवळपास सोळा हजार मृत्यू होण्याचा धोका आहे. आता हे संकट रोखायचं कसं हे आपल्या कोणाच्या हातात नाहीये. पण संकटाला तोंड देण्याची तयारी ही सर्वांना सोबत घेऊन आम्ही काय करणार आहोत? याच्या सरकार कोणालाच काही सांगायला तयार नाही. कालच्या दौऱ्याबद्दल बातम्या आलेल्या आहेत. काही काही ठिकाणचे दौरे हे १०-१० मिनिटांत उरकले आहेत. आमचे आमदार कैलास पाटील आणि प्रवीण स्वामी हे धारशिवमध्ये सर्व शेतकऱ्यांसोबत उभे होते. त्यांना दोरखंडाने अडवलं गेलं. मग तुम्ही तिकडे कोणाला भेटायला जाताय? दुसरी एक बातमी की, भाजपच्याच कार्यकर्त्यांना ते भेटले. मग हे सगळे तुम्ही देखावे का करतात? कशासाठी करतात? म्हणजे कोणाला फसवताय? सरकार जर का एनडीआरएफ आणि एसडीआरएफच्या मदतीवर अवलंबून नसेल तर का घोषित कर नाही दुष्काळ? बरं दुष्काळ कधी जाहीर करावा? निकष काय? हे पेपरमध्ये येतंय. आता निकष काय तिकडे सगळं सुकलेलं दिसतंय. समोर दिसतंय की शेतकरी आज पूर्णपणे संपलेला आहे. त्याचं पिक जळून खाक झालेलं आहे आणि अशा तुम्ही कोणते निकष बघताय? कोणाची वाट बघताय? काय म्हणजे तुम्हाला सगळं कागदावर आल्याशिवाय कळत नाही का आल्यानंतर सुद्धा तुमचं काही मन वळत नाही. काय नेमकं झालंय तरी काय? असा प्रश्न उद्धव ठाकरे यांनी उपस्थित केला.