रशिया- युक्रेन युद्ध गेल्या साडेचार वर्षापासून सुरू आहे. आता या युद्धात ड्रोनचा सर्वाधिक वापर होत आहे. तसेच युक्रेनच्या ड्रोन हल्ल्यात रशियाचे सैनिकांना रसद पुरवठा करणारे सर्व मार्ग उद्ध्वस्त झाले आहेत. त्यामुळे सैनिकांची उपासमार होत असून त्यांना अनेक अडचणींना सामोरे जावे लागत आहे.
आता युक्रेनने एक नवीन रणनीती अवलंबली आहे. त्यामुळे रशियन लष्कराच्या तेल आणि इतर पुरवठा मार्गांना मोठा धक्का बसला आहे. नवीन मध्यम पल्ल्याचे ड्रोन आता रशियन तेल टँकर, ट्रक, पूल आणि रेल्वेगाड्यांना लक्ष्य करत आहेत. यामुळे दक्षिण आघाडीवरील रशियन सैन्याकडे शस्त्रे आणि इंधनाची कमतरता भासत आहे. मे २०२६ मध्ये सुरू झालेल्या या हल्ल्यांमुळे रशियाच्या मोठ्या उन्हाळी आक्रमणाच्या योजनांमध्येही व्यत्यय आला आहे.
फ्रेंच ओपन सोर्स विश्लेषक क्लेमेंट मोलिन आणि जिओकन्फर्म्ड ग्रुपने सुमारे १५० ड्रोन हल्ल्यांचे भौगोलिक स्थान निश्चित करून त्यांचे व्हिडिओ आणि प्रतिमांचे विश्लेषण केले. यापैकी बहुतेक हल्ले मे महिन्यानंतर झाले. या युक्रेनियन ड्रोनचा पल्ला ५० ते ३०० किलोमीटर आहे. ते सर्व युक्रेनमध्ये तयार केले जातात. यामध्ये एफपी-२ आणि बेहेमथ सारख्या ड्रोनचा समावेश आहे. बेहेमथ ताशी १८० किलोमीटर वेगाने उडतो आणि ७० किलोग्रॅम स्फोटके वाहून नेऊ शकतो.
युक्रेनच्या मानवरहित प्रणाली दलाने (Unmanned System Forces) अहवाल दिला आहे की, गेल्या वर्षभरात मध्यम पल्ल्याच्या ड्रोन हल्ल्यांची संख्या २८ पटीने वाढली आहे. रशियाची आक्रमण क्षमता कमी करणे, शत्रूच्या पुरवठा मार्गांमध्ये अडथळा आणणे आणि रशियाची हवाई संरक्षण यंत्रणा नष्ट करून लांब पल्ल्याच्या ड्रोनसाठी मार्ग मोकळा करणे, हे त्यांचे उद्दिष्ट आहे.
क्राइमियाकडे जाणाऱ्या रस्त्यांवर आता जळणारे रशियन ट्रक आणि टँकर दिसत आहेत. क्राइमियाला मेलिटोपोलशी जोडणारा एक मुख्य महामार्ग जळत्या ट्रकांमुळे पूर्णपणे ठप्प झाला आहे. क्राइमियामध्ये इंधनाचा तीव्र तुटवडा आहे. रशिया-समर्थक सरकारने जाहीर केले आहे की, यापुढे नागरिकांना किंवा दुकानांना इंधन उपलब्ध होणार नाही, तर ते केवळ सरकारी कामांसाठीच पुरवले जाईल.
युक्रेनच्या ड्रोनने आता तीन मुख्य रस्त्यांवर पूर्ण नियंत्रण मिळवले आहे. क्राइमियाला मुख्य भूमीशी जोडणारे मार्ग एक-एक करून बंद केले जात आहेत. चोनहार पुलावर वारंवार हल्ले झाले आहेत, ज्यामुळे पुलाला मोठी छिद्रे पडली आहेत आणि वाहतूक ठप्प झाली आहे. रशियाला तात्पुरता तरंगता पूल (पॉन्टून ब्रिज) बसवण्यास भाग पडत आहे.
वाढत्या ड्रोन हल्ल्यांमुळे रशियाच्या ताब्यातील लुहान्स्कमधील दोन मुख्य महामार्ग बंद करण्यात आले आहेत. मारियुपोल बंदरावरही हल्ला झाला असून, त्यामुळे वीजपुरवठा खंडित झाला आहे आणि रशियन लष्करी पुरवठ्यात गंभीर व्यत्यय आला आहे.
हे ड्रोन हल्ले रोखण्यात रशियन हवाई संरक्षण यंत्रणा कुचकामी ठरत आहे. तेल शुद्धीकरण कारखाने उद्ध्वस्त होत आहेत, इंधनाची टंचाई वाढत आहे. आता ड्रोनच्या धोक्यामुळे नागरी विमान वाहतुकीवरही परिणाम होत आहे. मुख्यतः कमकुवत झालेल्या पुरवठा मार्गांमुळे, यावर्षी दक्षिणेकडील प्रदेशातील रशियन सैन्याला काही भागांतून माघार घ्यावी लागली आहे. स्वतंत्र युक्रेनियन गट ‘डीप स्टेट’चे म्हणणे आहे की, युक्रेन दक्षिणेकडील ताब्यात घेतलेल्या प्रदेशावर नियंत्रण मिळवत आहे आणि रशियन सैन्याला उपाशी ठेवत आहे. त्यामुळे रशियन सैन्याची अवस्था बिकट झाली आहे.
Comments are closed.