अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने इराणच्या सागरी मार्गांवरील नाकेबंदीचा भाग म्हणून अनेक जहाजे अडवली आहेत. या जहाजांना मार्ग बदलण्याचे किंवा मागे फिरण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. या नाकेबंदीचाच एक भाग म्हणून, अरबी समुद्रातील ‘यूएसएस त्रिपोली’ या जहाजावर तैनात असलेल्या नौसैनिकांनी ‘तुस्का’ या इराणी मालवाहू जहाजावर चढून ते ताब्यात घेतले.
अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने (सेंटकॉम) म्हटले आहे की, गेल्या आठवड्यात इराणच्या सागरी मार्गांवर नाकेबंदी सुरू झाल्यापासून, अमेरिकी सैन्याने २७ जहाजांना मार्ग बदलण्याचे किंवा इराणी बंदरांवर परत जाण्याचे आदेश दिले आहेत. अमेरिकी लष्कराच्या निवेदनानुसार, ही जहाजे इराणी बंदरांमध्ये किंवा किनारी पाण्यात प्रवेश करताना किंवा बाहेर पडताना थांबवण्यात आली आहेत.
अमेरिकी लष्कराने एक व्हिडिओ प्रसिद्ध केला आहे, ज्यामध्ये हेलिकॉप्टरवरील एक मशीन गनर एका मालवाहू जहाजाला परत जाण्याचा इशारा देत असल्याचे दिसत आहे. एक्स (X) वर शेअर केलेल्या एका व्हिडिओमध्ये, एक सैनिक शस्त्रे दाखवत रेडिओद्वारे कळवतो की जहाजाने प्रतिबंधित लष्करी क्षेत्रात प्रवेश केला आहे. हे युनायटेड स्टेट्स वॉरशिप ११५ आहे. तुम्ही लष्करी नाकेबंदी क्षेत्रात प्रवेश करत आहात.
या इशाऱ्यात पुढे असे म्हटले आहे की, ही नाकेबंदी परिसरात जहाजाचा ध्वज कोणताही असो, सर्व जहाजांना नाकेबंदी लागू आहे. या नाकेबंदीतून सुटण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या कोणत्याही जहाजावर आंतरराष्ट्रीय कायद्यानुसार बळाचा वापर केला जाईल.
अमेरिकी सैन्याने अरबी समुद्रात इराणी ध्वज असलेल्या ‘तुस्का’ (Touska) या मालवाहू जहाजावर चढाई केल्याची पुष्टी केली आहे. सेंटकॉम (CENTCOM) नुसार, ३१ व्या मरीन एक्सपेडिशनरी युनिटमधील नौसैनिकांना युएसएस त्रिपोली (USS Tripoli) वरून पाठवण्यात आले होते.
इराणी जहाजाला अनेक तास इशारा देण्यात आला होता, परंतु जेव्हा ते आपल्या नियोजित मार्गावरून विचलित झाले नाही, तेव्हा अमेरिकी सैनिकांनी दोरीच्या साहाय्याने जहाजावर उतरून ते ताब्यात घेतले. असे वृत्त आहे की, क्षेपणास्त्र विनाशक युएसएस स्प्रुआन्सने (USS Spruance) सहा तासांच्या इशाऱ्यानंतर जहाजाची प्रणोदन प्रणाली (प्रोपल्शन सिस्टीम) निकामी केली. त्यानंतर जहाज ताब्यात घेऊन अमेरिकेच्या नियंत्रणाखाली घेण्यात आले.
सीएनएनने दिलेल्या वृत्तानुसार, नऊ जहाजे सामुद्रधुनीमध्ये दाखल झाली आणि सात बाहेर पडली. यामध्ये इराणचा ध्वज असलेल्या काही जहाजांचा समावेश होता. मिळालेल्या माहितीनुसार, काही ऑपरेटर्सनी ट्रान्सपॉन्डर्स बंद केले किंवा सिग्नल बदलले, ज्यामुळे संपूर्ण माहिती मिळवणे कठीण झाले. जहाजांची वाहतूक सुरू असली तरी, शिपिंग कंपन्यांच्या मते दोन्ही बाजूंनी लादलेल्या निर्बंधांमुळे वाहतूक अत्यंत मर्यादित आहे.
सागरी ट्रॅकिंग डेटा दर्शवतो की, अलीकडील नाकेबंदीनंतर केवळ काही जहाजेच सामुद्रधुनीतून प्रवास करू शकली आहेत. हे आखाती प्रदेशातील शिपिंग कंपन्यांची वाढलेली दक्षता स्पष्टपणे दर्शवते. इराणने जलमार्ग तात्पुरता खुला करण्याचे संकेत दिले असले तरी, इराणशी संबंधित जहाजांवरील अमेरिकेचे निर्बंध कायम आहेत, ज्यामुळे वाहतुकीबद्दल अनिश्चितता निर्माण झाली आहे.
इराणच्या लष्कराने ‘तुस्का’ जहाज जप्त केल्याची पुष्टी करतानाच, अमेरिकेवर शस्त्रसंधीचे उल्लंघन आणि “चाचेगिरी” केल्याचा आरोप केला आहे. तेहरानने म्हटले आहे की, अमेरिकी सैन्याने जहाजावर गोळीबार केला, त्याची नेव्हिगेशन प्रणाली निकामी केली आणि त्यानंतर जहाजावर मरीन सैनिकांना उतरवले.
इराणने प्रत्युत्तर देण्याची धमकी दिली असून, त्यामुळे दोन्ही देशांमधील तणाव आणखी वाढला आहे. २२ एप्रिल रोजी शस्त्रसंधी संपण्यापूर्वी दोन्ही देशांमध्ये शांतता चर्चेची दुसरी फेरी नियोजित होती, परंतु इराणी जहाज जप्त झाल्याने या वाटाघाटींवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
Comments are closed.