7 जन्म नाही, फक्त काही वर्षे! तरुणांमध्ये स्टार्टर मॅरेजचा ट्रेंड का वाढत आहे, जाणून घ्या संपूर्ण कहाणी

आजच्या काळात लग्नाबाबत तरुणांची विचारसरणी झपाट्याने बदलत आहे. जिथे आधी लग्न हे आयुष्यभराचे सोबती मानले जायचे तिथे आता 'स्टार्टर मॅरेज' सारखा नवा ट्रेंड चर्चेत आहे. यामध्ये, पहिले लग्न 5 वर्षांच्या आत संपते आणि सहसा जोडीदारांना मुले नसतात किंवा मोठी आर्थिक जबाबदारी नसते.

तज्ज्ञांच्या मते याचा अर्थ असा नाही की लोक घटस्फोटाचा विचार करून लग्न करतात. त्याऐवजी, जर काळाबरोबर दोघांचे विचार, ध्येय आणि जीवनपद्धती बदलली आणि नातेसंबंध आनंदी नसेल तर ते वेगळे होण्याचा निर्णय घेतात.

स्टार्टर मॅरेज म्हणजे काय?

स्टार्टर मॅरेज म्हणजे पहिले लग्न जे सहसा 5 वर्ष किंवा त्यापेक्षा कमी कालावधीत संपते. अशा वैवाहिक जीवनात पती-पत्नीला मुलं नसतात, ना मालमत्ता किंवा जड आर्थिक जबाबदाऱ्या असतात. काही लोक या प्रकारच्या विवाहाला असे नाते मानतात जिथे दोघे एकमेकांना समजून घेतात. जर त्यांना वाटत असेल की त्यांची विचारसरणी, ध्येय किंवा जगण्याची पद्धत जुळत नाही, तर ते वेगळे होण्याचा निर्णय घेतात.

हा ट्रेंड कुठून आला?

'स्टार्टर मॅरेज' हा शब्द पहिल्यांदा 1994 च्या न्यूयॉर्क टाइम्सच्या लेखात दिसला. यानंतर 2002 मध्ये पत्रकार पामेला पॉल यांनी त्यांच्या 'द स्टार्टर मॅरेज अँड द फ्यूचर ऑफ मॅट्रिमोनी' या पुस्तकात हा विषय चांगला समजावून सांगितला. यानंतर हा शब्द जगभरात चर्चेचा विषय बनला.

स्टार्टर मॅरेजमध्ये काय होते?

स्टार्टर मॅरेजमध्ये लग्न करणाऱ्यांपैकी बहुतेकांचे लग्न लहान वयात म्हणजे २० ते २५ वर्षांच्या दरम्यान होते. सुरुवातीला त्यांना वाटते की ते एकमेकांसाठी योग्य आहेत, परंतु काही वर्षांनी त्यांचे विचार, करिअर, स्वप्ने आणि जीवनातील प्राधान्यक्रम बदलू लागतात. अशा स्थितीत दोघांनाही वाटते की आता त्यांचे नाते पूर्वीसारखे राहिलेले नाही. मतभेद कायम राहिल्यास ते वेगळे होण्याचा निर्णय घेऊ शकतात.

अटी काय आहेत?

स्टार्टर मॅरेजसाठी कोणतीही अधिकृत किंवा कायदेशीर अट नसली तरी त्यात काही गोष्टी सर्रास पाळल्या जातात. विवाह सुमारे 5 वर्षांनी किंवा त्यापूर्वी संपला पाहिजे. या काळात, पती-पत्नीला मुले होत नाहीत, मोठी मालमत्ता किंवा जास्त आर्थिक जबाबदाऱ्या वाटून घेत नाहीत, त्यामुळे जर नाते जुळले नाही तर विभक्त होण्याची प्रक्रिया सोपी मानली जाते.

हा ट्रेंड का वाढत आहे?

आजच्या तरुणांना फक्त एकत्र राहण्यासाठी लग्न करायचे नाही, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. नात्यात प्रेम, आदर, विश्वास आणि मानसिक शांतता कायम राहावी अशी त्यांची इच्छा असते. नात्यात सतत भांडणे, भावनिक अंतर किंवा भविष्याबाबत मतभेद होत असतील तर असे नाते संपवणे अनेकांना चांगले वाटते. पूर्वीच्या तुलनेत घटस्फोटाकडे पाहण्याचा समाजाचा दृष्टिकोनही काही प्रमाणात बदलला आहे, विशेषतः मोठ्या शहरांमध्ये.

विभक्त होण्याच्या विचाराने लोक लग्न करतात का?

नाही. याचा अर्थ असा नाही की काही वर्षांनी विभक्त होण्याच्या उद्देशाने लोक लग्न करतात. बहुतेक लोक या आशेने लग्न करतात की त्यांचे नाते दीर्घकाळ टिकेल. पण कालांतराने दोघांची विचारसरणी आणि गरजा पूर्णपणे बदलल्या आणि नातेसंबंध आनंदी राहिले नाहीत, तर ते वेगळे होण्याचा निर्णय घेतात.

भारतात त्याचा काय परिणाम होतो?

भारतात अजूनही लग्नाला कुटुंब, संस्कृती आणि परंपरेशी जोडले जाते. त्यामुळे स्टार्टर मॅरेजची प्रथा पाश्चात्य देशांइतकी प्रचलित नाही. मात्र, मोठ्या शहरांमध्ये राहणारे तरुण या विषयावर सोशल मीडिया आणि पॉडकास्टच्या माध्यमातून खुलेपणाने बोलत आहेत. तरीही, भारतातील बहुतेक लोक लग्नाला आयुष्यभराचे नाते म्हणून पाहतात. स्टार्टर मॅरेज हा नवीन कायदा किंवा वेगळ्या प्रकारचे लग्न नाही तर बदलत्या विचारसरणीचे उदाहरण आहे.