गाझामधून सैन्य माघार घेणार नाही तोपर्यंत… पंतप्रधान नेतन्याहू यांनी पुन्हा शांतता करारावर पाय ठेवला, ट्रम्पची योजना नाकारली

नेतान्याहू-ट्रम्प शांतता करार: इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांनी म्हटले आहे की, जोपर्यंत हमास आपली शस्त्रे पूर्णपणे आत्मसमर्पण करत नाही, तोपर्यंत इस्रायल संरक्षण दल (आयडीएफ) गाझामधून माघार घेणार नाही. पंतप्रधानांच्या या कठोर भूमिकेमुळे केवळ प्रस्तावित शांतता करारच थांबला नाही, तर अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या शांतता योजनेवरही प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.

ट्रम्प प्रशासनाच्या मसुद्यावर मतभेद

मंगळवारी जारी केलेल्या एका व्हिडिओ संदेशात पंतप्रधान नेतान्याहू म्हणाले की, ट्रम्प प्रशासनाने पाठवलेला शांतता कराराचा मसुदा इस्रायलला मान्य नाही. त्यांनी स्पष्ट केले की इस्रायलने आपले आक्षेप आणि टिप्पण्या सादर केल्या आहेत.

विशेष म्हणजे, प्रस्तावित करारानुसार इस्रायलने गाझाच्या सुमारे ६०% भागातून माघार घ्यावी, तर हमासने निःशस्त्रीकरणाची प्रक्रिया सुरू करावी. ऑक्टोबरमध्ये होणाऱ्या इस्रायली निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर नेतन्याहू यांची ही कठोर भूमिका आपली राजकीय विश्वासार्हता वाचवण्याचा प्रयत्न म्हणूनही पाहिली जात आहे.

ढिगाऱ्याखालून मृतदेह बाहेर येत आहेत.

राजनैतिक तणाव सुरू असतानाच, गाझामधून विध्वंसाची भीषण छायाचित्रे समोर येत आहेत. मंगळवारी गाझा शहरातील साबरा परिसरात १०० हून अधिक लोकांचा सामूहिक अंत्यविधी पार पडला.

नोव्हेंबर २०२३ मध्ये झालेल्या एका भीषण हल्ल्यात हे लोक मारले गेले होते आणि त्यांचे मृतदेह ढिगाऱ्याखाली गाडले गेले होते. ‘सिव्हिल डिफेन्स’ या बचाव संस्थेनुसार, अलीकडील उत्खननात ४० निष्पाप मुलांसह ११२ मृतदेह बाहेर काढण्यात आले आहेत.

मृतांचा आकडा ७३ हजारांच्या पार गेला आहे.

गाझाच्या आरोग्य मंत्रालयाच्या मते, ७ ऑक्टोबर २०२३ रोजी सुरू झालेल्या युद्धात ७३,३७७ हून अधिक पॅलेस्टिनी मारले गेले आहेत. नोंदी विभागाचा असा विश्वास आहे की, ही खरी संख्या यापेक्षा खूप जास्त असू शकते, कारण अंदाजे ७,४०० लोक अजूनही बेपत्ता असून ते ढिगाऱ्याखाली गाडले गेल्याची भीती आहे. अनेक प्रकरणांमध्ये, संपूर्ण कुटुंबेच नष्ट झाली आहेत, त्यामुळे बेपत्ता झालेल्यांची तक्रार करण्यासाठी कोणीही उरले नाही.

शांतता चर्चेचे मुख्य कारण काय आहे?

शांतता चर्चेतील सर्वात मोठा अडथळा म्हणजे अटींचा क्रम. इस्रायलचा असा दावा आहे की, जोपर्यंत हमास निःशस्त्र होत नाही, तोपर्यंत हल्ले थांबणार नाहीत. दुसरीकडे, हमासची मागणी आहे की इस्रायलने प्रथम युद्धविराम करून आपले सैन्य मागे घ्यावे. दोन्ही बाजूंच्या या ‘आधी स्वतः करा’ या भूमिकेमुळे, या प्रदेशात संपूर्ण युद्धविराम होण्याची शक्यता सध्या तरी स्थगित झाली आहे.