सोशल मीडियावरील एक लाईक आनंद देते आणि एखादी वाईट कमेंट मनाला लागते, हे आज जवळपास प्रत्येकजण अनुभवत आहे. मात्र किशोरवयीन मुलांसाठी हा परिणाम अधिक गंभीर ठरत असल्याचे विविध अभ्यासांमधून समोर येत आहे. मोबाईलच्या स्क्रीनवर दिसणाऱ्या काही शब्दांचा त्यांच्या आत्मविश्वासावर, भावनांवर आणि मानसिक आरोग्यावर खोल परिणाम होत आहे.
कमेंटमुळे बदलते मनःस्थिती
अनेक पालकांना आपली मुलं दिवसभर मोबाईल वापरतात हे दिसते, पण त्या स्क्रीनच्या मागे त्यांच्यावर नेमका काय परिणाम होत आहे याची कल्पना नसते. सोशल मीडियावर मिळणाऱ्या प्रतिक्रिया, ट्रोलिंग, बॉडी शेमिंग किंवा सतत होणारी तुलना यामुळे अनेक मुलं भावनिकदृष्ट्या अस्वस्थ होत आहेत. विशेषतः किशोरवयात स्वतःची ओळख शोधत असताना नकारात्मक प्रतिक्रिया त्यांना अधिक दुखावू शकतात.
ट्रोलिंगचा परिणाम
मानसशास्त्रज्ञांच्या मते, सततच्या नकारात्मक कमेंट्समुळे आत्मविश्वास कमी होणे, एकटेपणा वाढणे, चिडचिड, राग, चिंता आणि नैराश्याची लक्षणे दिसू शकतात. काही मुलं आपल्या भावना व्यक्त न करता स्वतःमध्येच गप्प राहू लागतात. त्यामुळे पालकांनी केवळ स्क्रीन टाइमकडे नाही तर मुलांच्या भावनिक बदलांकडेही लक्ष देणे आवश्यक आहे.
पालकांनी ओळखावेत हे संकेत
– मुलं अचानक एकटी राहू लागणे.
– सतत उदास किंवा चिडचिडी दिसणे.
– जेवण आणि झोपेच्या सवयी बदलणे.
– मित्रांपासून दूर जाणे.
– सोशल मीडियावरील प्रतिक्रियांबद्दल अतिसंवेदनशील होणे.
– कौतुकाकडे दुर्लक्ष करून टीकेवर जास्त प्रतिक्रिया देणे.
मुलांना सुरक्षित ठेवण्यासाठी काय कराल?
– मुलांशी रोज काही वेळ मोकळेपणाने संवाद साधा.
– त्यांच्या सोशल मीडिया सवयींबद्दल समजून घ्या.
– ट्रोलिंग आणि सायबर बुलिंगबाबत त्यांना माहिती द्या.
– ऑनलाइन दिसणारी प्रत्येक गोष्ट खरी नसते हे समजावून सांगा.
– नकारात्मक कमेंट्सकडे कसे पाहायचे याचे मार्गदर्शन करा.
– गरज वाटल्यास मानसोपचारतज्ज्ञांचा सल्ला घेण्यास मागेपुढे पाहू नका.
आताच्या डिजिटल युगात मुलांना पूर्णपणे सोशल मीडियापासून दूर ठेवणे शक्य नाही. मात्र त्यांना भावनिक आधार, विश्वास आणि योग्य मार्गदर्शन देणे शक्य आहे.
Comments are closed.