एलपीजी पुरवठ्यात ऐतिहासिक बदल! जाणून घ्या सौदीऐवजी अमेरिका आता भारताचा नवा मदतनीस का बनत आहे

सध्या एलपीजीच्या पुरवठ्यात मोठा बदल होताना दिसत आहे. आखाती देशांतून एलपीजीचा पुरवठा कमी होत असताना भारताने अमेरिकेकडून गॅस खरेदीत लक्षणीय वाढ केली आहे. आता अमेरिका भारतासाठी एलपीजीचा प्रमुख आणि महत्त्वाचा पुरवठादार म्हणून उदयास आली आहे.

ऑगस्टमध्ये भारताने अमेरिकेकडून सुमारे 6.2 लाख टन एलपीजी खरेदी केली होती, तर जुलैमध्ये हा आकडा सुमारे 8.9 लाख टनांवर पोहोचला होता.

होर्मुझच्या सागरी मार्गावर परिणाम झाल्यासारख्या परिस्थितीमुळे आखाती देशांतून भारतात येणाऱ्या वायूच्या पुरवठ्यावर मोठा परिणाम झाला आहे. आखाती देशांतून इतर देशांत तेल आणि वायूची वाहतूक करण्यासाठी हा सागरी मार्ग अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. आकडेवारीनुसार, भारताला ऑगस्टमध्ये UAE मधून केवळ 1.4 लाख टन एलपीजी मिळू शकले, तर कतारने सुमारे 60 हजार टनांचा पुरवठा केला. त्याचबरोबर जुलै आणि ऑगस्ट या दोन्ही महिन्यांत सौदी अरेबियाकडून भारताला एलपीजीचा कोणताही पुरवठा झालेला नाही.

एलएनजीसाठी अमेरिकेवरही विश्वास वाढला

एलपीजी व्यतिरिक्त एलएनजीच्या पुरवठ्यातही असाच बदल दिसून आला आहे. भारतातील सर्वात मोठा एलएनजी पुरवठादार कतार येथून एप्रिलमध्ये एकही माल आला नाही, तर दुसरीकडे, अमेरिकेतून एलएनजीची आवक जुलैमध्ये सुमारे 7.2 लाख टनांवरून ऑगस्टमध्ये सुमारे 7.5 लाख टन झाली. कमोडिटी डेटा फर्म केप्लरच्या मते, याआधी कतार एका महिन्यात सरासरी 12 लाख टन एलएनजी भारताला पुरवत होता.

तज्ज्ञ सुमीत रिटोलिया यांच्या मते, अमेरिकेकडून अधिक गॅस खरेदी करणे म्हणजे आखाती देशांपेक्षा अमेरिकेला जाणूनबुजून निवडणे एवढेच नाही. पश्चिम आशियातील पुरवठा खंडित झाल्यामुळे भारताला आपल्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी इतर देशांकडे वळावे लागत आहे. लांब पल्ल्याच्या जहाजांमुळे मालवाहतूक आणि विम्याच्या खर्चात लक्षणीय वाढ होत आहे. याशिवाय आंतरराष्ट्रीय बाजारातही भाव चढेच आहेत. याचा अर्थ भारत सध्या आपली ऊर्जा सुरक्षा आणि अखंडित पुरवठा सुनिश्चित करण्यासाठी थोडी जास्त किंमत मोजत आहे.

रशियाकडून कच्च्या तेलाची खरेदी अव्याहतपणे सुरू आहे

एलपीजी आणि एलएनजीच्या बाबतीत अमेरिकेचे महत्त्व वाढले असले तरीही रशिया हा भारताचा कच्च्या तेलाचा सर्वात मोठा पुरवठादार आहे. ऑगस्टमध्ये भारताने रशियाकडून दररोज सुमारे 2 दशलक्ष बॅरल कच्च्या तेलाची खरेदी केली. याशिवाय ऑगस्टमध्ये व्हेनेझुएलामधून दररोज सुमारे 3.83 लाख बॅरल तेल आयात करण्यात आले. भारताच्या या बदलत्या खरेदी पद्धतीवरून स्पष्टपणे दिसून येते की देश आपल्या तेल आणि वायूच्या गरजांसाठी विविध देशांकडून पुरवठा घेऊन कोणत्याही जागतिक संकटाचा प्रभाव कमी करण्याचा प्रयत्न करत आहे.