आंध्रमध्ये नवीन सोन्याची खाण सापडली

4 ठिकाणांहून हजारो कोटी रुपयांचे सोने मिळणार

न्यूज एजन्सी/ हैदराबाद

भारतातील सोन्याची क्रेझ सर्वश्रुत आहे, पण आता या क्रेझला देशांतर्गत मोठी चालना मिळणार आहे. देशाच्या दक्षिणेकडील आंध्रप्रदेश राज्यातील कुर्नूल जिह्यात सुमारे सोन्याचा प्रचंड साठा सापडल्याची माहिती नुकतीच उघड झाली आहे. जोन्नागिरी, रामगिरी, जाववाकुला आणि चिगुरुकुंटा बिस्नाटम याठिकाणच्या खाणींमध्ये सोन्याचा अंश आढळला आहे. या ऐतिहासिक शोधामुळे आंध्रप्रदेश काही वर्षांत देशातील सोन्याचा सर्वात मोठा उत्पादक आणि पुरवठादार म्हणून उदयास येऊ शकतो. या साठ्यामुळे देशांतर्गत सोन्याच्या उत्पादनाला लक्षणीय चालना मिळण्याचीच नव्हे, तर परदेशातून होणाऱ्या महागड्या सोन्याच्या आयातीवरील भारताचे अवलंबित्वही लक्षणीयरीत्या कमी होण्याची अपेक्षा आहे.

आंध्रप्रदेश खाण विभागाचे प्रधान सचिव मुकेश कुमार मीना यांनी एका पत्रकार परिषदेत या महत्त्वपूर्ण शोधाला अधिकृतपणे दुजोरा दिला. खाण विभागाने केवळ जोन्नागिरीच नव्हे, तर राज्यातील सोन्याच्या खाणकामासाठी इतर चार संभाव्य जागांचीही ओळख पटवली आहे. या जागांमध्ये रामगिरी, जाववाकुला आणि चिगुरुकुंटा बिस्नाटम यांचा समावेश आहे. तथापि, यापैकी जोन्नागिरी सर्वात प्रमुख असून त्याठिकाणीच 50 टन सोन्याचा साठा असल्याचा प्रबळ अंदाज आहे. राज्य सरकार आता या खनिज-समृद्ध क्षेत्रांच्या पुढील शोध आणि सर्वांगीण विकासासाठी एक मोठी कृती योजना तयार करत आहे.

जोन्नागिरी येथील खजिन्याच्या शोधाचे संपूर्ण गणित

कुर्नूलमधील जोन्नागिरी गावातील 1,500 एकर जमीन सुमारे एक दशकापूर्वी सोन्याच्या खाणकामासाठी प्रस्तावित करण्यात आली होती. तथापि, सुरुवातीला केवळ 500 एकर क्षेत्रात शोधमोहीम राबवण्यात आली होती, जिथे अंदाजे 13 टन सोने सापडण्याची अपेक्षा होती. आता, उर्वरित 1,000 एकर क्षेत्रात लवकरच नवीन शोधमोहीम सुरू होईल. या पट्ट्यातील एकूण साठा 50 टनांपेक्षा जास्त असण्याची अपेक्षा आहे. या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाला गती देण्यासाठी, मुख्यमंत्री चंद्रबाबू नायडू या महिन्याच्या अखेरीस जोन्नागिरी सुवर्ण खाण प्रकल्पाचे अधिकृतपणे उद्घाटन करतील.

सोन्याचे मूल्य हजारो कोटी रुपयांमध्ये असण्याचा अंदाज

सध्याच्या भारतीय बाजारपेठेतील घडामोडी पाहता, जोन्नागिरीमध्ये सापडलेल्या 50 टन सोन्याच्या साठ्याचे अंदाजित मूल्य 7,500 कोटी ते 9,000 कोटी रुपयांच्या दरम्यान असण्याचा अंदाज आहे. सराफा बाजारात आंतरराष्ट्रीय परिस्थितीनुसार सोन्याच्या किमतीत दररोज चढ-उतार होत असल्याने या खजिन्याच्या अंतिम मूल्यांकनात किंचित बदल होऊ शकतो. तथापि, एवढ्या मोठ्या प्रमाणात सोन्याच्या उपलब्धतेमध्ये देशाची अर्थव्यवस्था आणि स्थानिक रोजगाराच्या परिस्थितीत परिवर्तन घडवून आणण्याची क्षमता आहे.

एक टन ढिगाऱ्यातून फक्त एक ग्रॅम सोने

पृथ्वीच्या कवचातून सोने काढणे जितके आकर्षक वाटत असले तरी, ही प्रक्रिया प्रत्यक्षात बरीच गुंतागुंतीची आणि खर्चिक आहे. सोन्याच्या खाणकामासाठी मोठ्या भांडवली गुंतवणुकीची आणि अत्यंत विशेष तांत्रिक ज्ञानाची आवश्यकता असते. म्हणूनच सरकारने एका पारदर्शक निविदा प्रक्रियेद्वारे हे काम खासगी कंपन्यांना आउटसोर्स करण्याचा निर्णय घेतला आहे. सध्या खाणकामाच्या साहित्याच्या प्रतिटनातून मिळणाऱ्या सोन्याचे प्रमाण लक्षणीयरीत्या घटले आहे. पूर्वी प्रतिटन तीन ग्रॅम सोने मिळत असे, तर आज एका टन खाणकामाच्या साहित्यावर प्रक्रिया केल्यास फक्त एक ग्रॅम शुद्ध सोने मिळते. जर हे प्रमाण 0.8 ग्रॅमपेक्षा कमी झाले, तर खाणकाम आर्थिकदृष्ट्या तोट्याचे ठरते.

भारताची सोन्याची गरज

भारत दरवर्षी अंदाजे 800 टन सोन्याचा प्रचंड वापर करतो, परंतु याच्या तुलनेत आपले देशांतर्गत उत्पादन नगण्य आहे. 2000 साली कर्नाटकातील प्रसिद्ध कोलार गोल्ड फील्ड्स बंद झाल्यापासून, भारताचे देशांतर्गत उत्पादन सातत्याने घटत आहे.