चीनमध्ये ट्रम्प, शी जिनपिंग यांचे रेड कार्पेटवर स्वागत, 'ड्रॅगन भूमी'मध्ये काही समीकरण?

आशिया-पॅसिफिक इकॉनॉमिक कोऑपरेशन (APEC) परिषदेत सहभागी होण्यासाठी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प चीनमध्ये दाखल झाले आहेत. चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी त्यांचे रेड कार्पेटवर स्वागत केले. शेनझेन विमानतळावर अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या स्वागतासाठी पारंपारिक नृत्य सादरीकरणही करण्यात आले. दोन्ही देशांमधला दीर्घकाळाचा तणाव आणि टॅरिफ युद्धानंतर ट्रम्प यांचा चीन दौरा लक्षणीय असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन शिखर परिषदेला येत आहेत. त्यांची त्रिपक्षीय बैठकही होणार असल्याचे समजते. त्यामुळे 'ड्रॅगन भूमी'मध्ये नवे समीकरण तयार झाले आहे, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.

ट्रम्प यांचे स्वागत करताना शी जिनपिंग म्हणाले, “चीन आणि अमेरिका यांच्यातील रचनात्मक आणि धोरणात्मकदृष्ट्या स्थिर संबंध निर्माण करण्यात मला रस आहे. मी दोन्ही देशांचे राजनैतिक संबंध, आशिया-पॅसिफिक क्षेत्रातील सहकार्य आणि विविध महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर चर्चा करण्यासाठी उत्सुक आहे. परस्पर आदर आणि समानतेवर आधारित दोन्ही देशांमधील रचनात्मक आणि धोरणात्मकदृष्ट्या स्थिर संबंध निर्माण करणे हे आमचे ध्येय आहे.” दुसरीकडे, अमेरिकेचे अध्यक्ष म्हणाले की, गुरुवारी शी जिनपिंग आणि पुतिन यांच्याशी झालेल्या चर्चेत इराण आणि युक्रेन युद्धाचा मुद्दा समोर येईल. एवढेच नाही तर अण्वस्त्रांवरही चर्चा होणार आहे.

बीजिंगने APEC परिषदेच्या बाजूला ही त्रिपक्षीय बैठक होणार असल्याची पुष्टी केली आहे. हे वेगळे सांगण्याची गरज नाही की, जगातील तीन शक्तिशाली राज्यकर्ते पहिल्यांदाच वाटाघाटीच्या टेबलावर बसणार आहेत. चीनच्या म्हणण्यानुसार, तिन्ही नेते जागतिक शांततेचे रक्षण आणि प्रमुख शक्तींमधील संबंधांची धोरणात्मक स्थिरता राखण्यासाठी विचारांची देवाणघेवाण करतील. मात्र, राजनैतिक वर्तुळानुसार भूतकाळाप्रमाणेच या बैठकीतून छोट्या देशांचे भवितव्य ठरवले जाणार आहे. 'ग्लोबल साउथ'मधील देश युद्धे थांबवण्याच्या नावाखाली स्वतःची धोरणे लादू शकतात.

जाणकार सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, चर्चेतील तिन्ही नेत्यांचे हितसंबंध तीन असले तरी एका गोष्टीवर सर्वांचे एकमत आहे. ते म्हणजे 'ग्रेट पॉवर पॉलिसी'. ट्रम्प यांनी जागतिक राजकारणाकडे नेहमीच व्यावसायिक करार म्हणून पाहिले आहे. युक्रेन युद्ध, गाझा, तैवान सर्वत्र त्याचे सूत्र एकच आहे, शांतता तेव्हाच आहे जेव्हा मोठ्या शक्ती एकमेकांना समजून घेतात. लहान देशांची मते तिथे दुय्यम आहेत. पुतिन यांनी पूर्वीच्या सोव्हिएत प्रदेशांना, विशेषतः युक्रेन, बेलारूस, जॉर्जिया, रशियाचा “प्रभावक्षेत्र” असे संबोधले आहे. नाटोचा विस्तार हा रशियाच्या सुरक्षेला धोका आहे असे ते पाहतात. दुसरीकडे, शी जिनपिंग यांना नवीन जागतिक व्यवस्था हवी आहे. 'अमेरिकेवर अवलंबून जग' ही कल्पना नाहीशी झाली. याशिवाय चीन तैवान आणि दक्षिण चीन समुद्राला आपला भाग मानतो. मात्र तिन्ही देशांमधील एकमत एकाच ठिकाणी आहे. म्हणजेच महासत्ता कमी शक्तीशाली देशांचा निर्णय घेतील.

Comments are closed.