'सुमारे 73 टक्के विद्यार्थी उच्च माध्यमिक पूर्ण करण्यापूर्वीच शिक्षण सोडतात…' संसदीय समितीचा धक्कादायक अहवाल

अंदाज समितीचा अहवाल : बुधवारी लोकसभेत, संसदेच्या अंदाज समितीच्या (2026-27) दहाव्या अहवालात (अठरावी लोकसभा) शिक्षणाची पातळी वाढल्याने शाळा आणि विद्यार्थ्यांच्या संख्येत “महत्त्वपूर्ण घट” झाल्याचे निदर्शनास आणले आहे. समितीला असे आढळून आले की सुमारे 73 टक्के विद्यार्थी उच्च माध्यमिक शिक्षण पूर्ण करण्यापूर्वीच शाळा सोडतात. जो अतिशय धक्कादायक आकडा आहे. यासोबतच प्राथमिक आणि उच्च प्राथमिक स्तरावरील शाळांच्या तुलनेत माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक स्तरावरील शाळांची संख्या खूपच कमी असल्याचे समितीने नमूद केले आहे.

वाचा :- बिहारच्या विद्यार्थ्यांसाठी CM सम्राट चौधरींच्या 4 मोठ्या घोषणा, शिक्षण-परीक्षा पद्धतीत होणार बदल

संसदेच्या अंदाज समितीने आपल्या अहवालात म्हटले आहे की, शिक्षणाचा स्तर वाढला असला तरी शाळा आणि विद्यार्थ्यांच्या संख्येत मोठी घट झाली आहे. सुमारे 73% विद्यार्थी उच्च माध्यमिक शिक्षण पूर्ण करण्याआधीच शिक्षण सोडतात, तर नवीन पाठ्यपुस्तकांचा अभाव आणि बदलत्या परीक्षा पद्धतींमुळे अभ्यास सुरू ठेवणाऱ्यांवरही ताण वाढत आहे. हा अहवाल “केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाच्या (CBSE) पुनरावलोकनासह देशात परवडणारे आणि दर्जेदार शिक्षण देण्यासाठी अर्थसंकल्प आणि धोरणात्मक पैलूंवर” आधारित आहे.

समितीने सांगितले की, युनिफाइड डिस्ट्रिक्ट इन्फॉर्मेशन सिस्टम फॉर एज्युकेशन (UDISE) 2024-25 नुसार देशात एकूण 10,92,671 शाळा आहेत. ज्यामध्ये सर्व शासकीय व शासकीय अनुदानित शाळांचा समावेश आहे. त्यापैकी 9,11,032 शाळा प्राथमिक स्तरावर, 4,12,805 शाळा उच्च प्राथमिक स्तरावर, 1,61,808 शाळा माध्यमिक स्तरावर आणि फक्त 90,866 शाळा उच्च माध्यमिक स्तरावर आहेत.

विद्यार्थ्यांच्या संख्येच्या बाबतीत, जसजसा शिक्षणाचा स्तर वाढतो, तसतशी विद्यार्थ्यांची संख्याही झपाट्याने कमी होते. प्राथमिक वर्गात 6,18,45,033 विद्यार्थी आणि उच्च प्राथमिक वर्गात (इयत्ता 6 वी ते 8) 4,08,93,978 विद्यार्थी आहेत. ही संख्या माध्यमिक स्तरावर 2,36,68,220 पर्यंत कमी होते आणि उच्च माध्यमिक वर्गांमध्ये 1,64,17,949 पर्यंत कमी होते. समितीने म्हटले आहे की, “शिक्षणाचा स्तर वाढत असताना शाळा आणि विद्यार्थ्यांच्या संख्येत झालेली ही मोठी घट पाहून समिती चिंतित आहे.” माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक स्तरावर शाळांची संख्या वाढवण्याची नितांत गरज आहे, असे त्यांचे मत आहे.

वाचा:- E20 पेट्रोलच्या मुद्द्यावर केजरीवालांचा आज पंतप्रधान निवासस्थानावर मोर्चा, सुरक्षा वाढवली.